Ճարտարապետության ԵՎ Շինարարության
Հայաստանի ազգային համալսարան

Եվրոպական հավատարմագրում ունեցող համալսարան

Ճարտարապետության ԵՎ Շինարարության
Հայաստանի ազգային համալսարան

Եվրոպական հավատարմագրում ունեցող համալսարան

Ճարտարապետության ֆակուլտետ

ԽՈՍՔ ԱՊԱԳԱ ԳՈՐԾԸՆԿԵՐՆԵՐԻՍ

 

Պատկերացնելու համար, թե ինչ մանագիտություն եք ընտրել, բավական է զննել ձեզ շրջապատող աշխարհը՝ փորձելով զատել մնայունն անցողիկից: Եվ տեսնելուց հետո կհասկանաք, որ  այս արևի տակ մնայուն են սոսկ Աստծո ստեղծածը՝ բնական լանդշաֆտներն իրենց բազմազանությամբ ու կատարելությամբ և ճարտարապետների մտքի արգասիքը՝ մարդածին միջավայրը:

Ուրեմն, աստվածային մասնագիտություն եք ընտրել (հուսամ՝ Բարձրյալն ինձ կների այս համեմատության համար):

Ո՞վ կարող է մատնանշել մեկ այլ մասնագիտություն, որտեղ ի մի են գալիս արվեստն ու ճշգրիտ գիտությունները, փիլիսոփայությունն ու տեխիկան, շրջակա միջավայրի ու մշակութային ժառանգության պահպանությունը,  սոցիալական ու տեխնոլոգիական գործոնները, հոգեբանությունն ու բարքերը, վերջապես, ժամանակի ու ժողովրդի մտածելակերպի դրոշմը:

Իսկ այդ ամենն իր հետ բերում է պատասխանատվության հսկայական դաշտ,- պատասխանատվություն մասնագիտության ու հանրության, գործընկերների և պատվիրատուի, նաև ժամանակի ու սեփական խղճի առջև:

Հետևաբար, ձեր ստեղծագործական երևակայությունը, մտքի թռիչքը և ազատության բնական մղումը պետք է կարողանան ներդաշնակվել հանրության կարիքների, պատվիրատուի ցանկությունների, տնտեսական, նորմատիվային ու տեխնիկական սահմանափակումների հետ: Սոսկ այդ պարագայում դուք կկարողանաք ստեղծել իրոք մնայուն արժեքներ՝ արժանանալով սերունդների օրհնանքին: Հակառակ պարագայում՝ ինքներդ փորձեք պատկերացնել հետևանքները:

Քանզի ճարտարապետությունը  այն մասնագիտությունն է, որտեղ սխալվելու հավանականություններն անթիվ են, իսկ դրանք ուղղելու հնարավորությունները՝ գործնականում զրոյական:

Մտածեք այս ամենի մասին ու թող ձեր մուտքը ճարտարապետության առեղծվածային աշխարհ բարի լինի…

 

Սարգիս Թովմասյան

Ճարտարապետության ֆակուլտետի դեկան

 

 

Հայաստանում ճարտարապետական մասնագիտական կրթությունը սկիզբ  է առել 1921 թվականին, երբ Երևանի պետական համալսարանի կազմում ներառվեց ինժեներական կրթությունը, որի հիման վրա 1933 թվականին կազմավորվել է պոլիտեխնիկական ինստիտուտը: Վերջինիս շինարարական ֆակուլտետում ընդգրկվել է նաև ճարտարապետական բաժինը:

 

1936թ. ականավոր ճարտարապետ Նիկողայոս Բունիաթյանի ջանքերով  կազմավորվել է ճարտարապետության մասնագիտական ամբիոնը, որը նա ղեկավարել է մինչև 1938 թ., այնուհետև, մինչև 1944 թ. ամբիոնը ղեկավարել է  Հարություն Զաքյանը:

                               

     
Ակադեմիկոս  Նիկողայոս  Բունիաթյան Ակադեմիկոս   Վարազդատ Հարությունյան ՀՀ վաստակավոր ճարտարապետ,պրոֆ.Գարրի Ռաշիդյան

 

 1945-1990թ.թ. ամբիոնի վարիչ է եղել ճարտարապետական կրթության մեծ երախտավոր Վարազդատ Հարությունյանը, 1996-2015 թ.՝ ՀՀ վաստակավոր ճարտարապետ, պրոֆեսոր Գարրի Ռաշիդյանը:

 

ՀՀ կառավարության 1989թ. հուլիսի 11-ի որոշմամբ պոլիտեխնիկական ինստիտուտի վերակազմավորման արդյունքում ճարտարապետության և շինարարության ֆակուլտետները առանձնանում և դառնում են Ճարտարապետության և շինարարության ինստիտուտ, որի կառուցվածքում ձևավորվում է ճարտարապետության և դիզայնի ֆակուլտետը՝ ճարտարապետական նախագծման, ճարտարապետության տեսության, պատմաճարտարապետական ժառանգության վերականգնման և վերակառուցման, գեղեցիկ արվեստի և պատմության, ինչպես նաև քաղաքաշինության ամբիոններով:

 

Ինչպես նախկին ճարտարապետության ամբիոնը, այնպես էլ համալսարանի կազմավորումից հետո՝ Ճարտարապետության ֆակուլտետն իր ուրույն տեղն ու դեմքն է ունեցել Հայաստանի ճարտարագիտական կրթության ոլորտում, ինչի մասին են վկայում թե՛ խորհրդային տարիներին, թե՛ անկախության ժամանակահատվածում շրջանավարտների պահանջվածությունը աշխատաշուկայում և ավարտական աշխատանքների նվաճած դիպլոմները միջազգային մրցույթ-ստուգատեսներում:

 

Ֆակուլտետի առաքելությունն է եռաստիճան կրթական համակարգով՝ միջազգային չափանիշներին, ներքին և արտաքին աշխատաշուկայի պահանջներին բավարարող մասնագետների պատրաստումը, գիտահետազոտական աշխատանքների իրականացումը, շարունակական կրթության ապահովումը և ծառայությունների մատուցումը:

Հիմնվելով ազգային ճարտարապետական դպրոցի՝ տասնամյակների ընթացքում ձևավորված հարուստ ավանդույթների վրա, ֆակուլտետում մասնագիտական կրթության ուսումնական պլանները և առարկայական ծրագրերը կազմվում և մշտապես բարելավվում են՝ հաշվի առնելով մասնագիտության ելքային արդյունքներին ներկայացվող միջազգային փաստաթղթերի և որակավորումների ազգային և եվրոպական շրջանակներրի պահանջները, ինչպես նաև արտերկրի առաջավոր կրթական հաստատությունների փորձը:

 

Ճարտարապետության ֆակուլտետում են  դասավանդում գործնական նախագծմամբ զբաղվող նշանավոր ճարտարապետները, բնագավառի անվանի գիտնականները, հանրային ծառայության բարձրաստիճան պաշտոնյաները, հուշարձանների պահպանության ու վերականգնման ոլորտի, առաջատար շինարարական կազմակերպությունների մասնա­գետ­ները, ինչը նպաստում է ոչ միայն արտաքին շահակիցների և գործատուների հետ սերտ համագործակցության ձևավորմանը, այլև կրթական, գիտահետազոտական ու արտադրական գործընթացների ինտեգրմանը:

 

Ֆակուլտետի մասնագիտական ամբիոններում դասավանդում է գիտության 5 դոկտոր և 43 թեկնածու, 21 պրոֆեսոր և 32 դոցենտ:

 

Կարևորվում   է դասախոսական կազմի սերնդափոխության խնդրի լուծումը, ինչն ապահովվում է դասախոսական աշխատանքում երիտասարդ ասպիրանտներին և հայցորդներին ներգրավումով: Ֆակուլտետի մասնագիտական ամբիոններում արդեն աշխատում է 22 երիտասարդ ասպիրանտ /որից 3-ը՝ արտերկրի քաղաքացի/ և 13 հայցորդ, ինչպես նաև 3 դոկտորանտ:

 

Ֆակուլտետում դասավանդումն իրականացվում է ինչպես հայերեն, այնպես էլ անգլերեն և ռուսերեն լեզուներով, քանի որ ավանդաբար ֆակուլտետի ուսանողների 20-30 տոկոսը հանդիսանում է արտերկրի քաղաքացի :

 

Ճարտարապետական ֆակուլտետը  ճարտարապետության բակալավրի և մագիստրոսի կրթական աստիճաններում թողարկում է շրջանավարտներ «Ճարտարապետություն» մասնագիտությամբ:

 

Ուսումնական գործընթացում գիտելիքի փոխանցման՝ տեսական բնույթի դասախոսությունները զուգորդվում են գործնական պարապմունքների հետ, ընդ որում, մասնագիտական կուրսային և ավարտական նախագծերն իրականացվում են ուսանողի հետ ղեկավարների անհատական պարապմունքներով, ինչն ուսանողների մոտ մասնագիտական հմտությունների և կարողությունների պատշաճ մակարդակի ձևավորման հիմնական գրավականն է: Ուսումնական գործընթացի կարևոր բաղադրիչ է հանդիսանում նաև յուրաքանչյուր ուսումնական տարվա վերջում արտադրական և ուսումնական պրակտիկաների կազմակերպումը:

 

 

 

Ֆակուլտետում ավանդույթ է դարձել ոչ միայն հայ, այլև արտերկրից հրավիրված անվանի ճարտարապետների և մասնագիտական կրթության ոլորտի հեղինակավոր մասնագետների կողմից վարպետության դասընթացների կազմակերպումը, որոնց ընթացքում ներկայացվում են ճարտարապետության, քաղաքաշինության և հուշարձանների վերականգնման ոլորտներում կուտակած փորձը, արդի առանձնահատկությունները և զարգացման միտումները:

 

Ֆակուլտետում ուսումնական գործընթացի արդյունավետության ապահովմանը նպաստում է արդիական սարքավորումներով կահավորված ստուդիա-արվեստանոցների, լսարանների, ինչպես նաև հուշարձանների չափագրման և ախտորոշման լաբորատորիայի առկայությունը:

 

 

Ֆակուլտետը, համաձայն արտերկրի բուհ-երի հետ համալսարանի կնքած պայմանագրերի և համաձայնագրերի, կրթական գործընթացում առանձնապես սերտ կապեր է հաստատել  Կլերմոն Ֆերանի, Լիոնի, Սենտ Էտիենի Ազգային Բարձրագույն ճարտարապետական դպրոցների,  Ֆլորենցիայի Ճարտարապետական համալսարանի, Միլանի պոլիտեխնիկի, Ռուսաստանի Դաշնության մի շարք բարձրագույն ճարտարապետական համալսարանների և ինստիտուտների հետ:

 

Արդեն տասնամյակների պատմություն ունեն հատկապես ֆրանսիական և իտալական ճարտարապետական դպրոցների հետ դասախոսների և ուսանողների փոխանակման ծրագրերը, ինչպես նաև ուսանողական միջազգային աշխատանքային հավաքների կազմակերպումը:

 

Իտալիայի արտաքին գործերի նախարարության և Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության միջև կնքված պայմանագրի շրջանակներում 2012-2014թ.թ. Միլանի պոլիտեխնիկի  կրթական ծրագրով ֆակուլտետում «Ճարտարապետական վերականգնման նախագծում» և «Ճարտարապետական վերականգնման ոլորտում շինհրապարակի աշխղեկների պատրաստում» մասնագիտացմամբ  վարպետության դասընթացները աննախադեպ էին ոչ միայն համալսարանի, այլև Հայաստանի Հանրապետության մասնագիտական կրթության ոլորտում:

 

 

Դասընթացներն իրականացվել են իտալական  կրթական ծրագրով և շուրջ 40 դասախոսի ներգրավումով: Ընդհանուր առմամբ   39 ուսանող /22-ը՝ երկամյա կուրսով, 17-ը՝ մեկամյա/ հաջողությամբ ավարտել է դասընթացները և պաշտպանել ավարտական ատենախոսություններ: Շրջանավարտներին տրամադրվող վկայագրերը ճանաչվելու են ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Իտալիայում:

 

Ծրագիրն արժանացել է մշակութային ժառանգության       պահպանության ոլորտի ամենահեղինակավոր միջազգային մրցանակներից՝ «Եվրոպա նոստրա-2015» մրցանակին:

 

  

Ֆակուլտետի դասախոսները և ասպիրանտները մշտապես մասնակցություն են ունենում գործընկեր բուհեր-եր հետ կազմակերպված միջազգային գիտաժողովներում:

 

Հիշատակության են արժանի Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության հետ 2014 և 2015 թ. կազմակերպաված  միջազգային գիտաժողովները՝ նվիրված Հայաստանում և արտերկրում պատմաճարտարապետական ժառանգության պահպանման հիմնախնդիրներին: Գիտաժողովներն ուղեկցվել են  ուսանողների աշխատանքների ցուցահանդեսներով:

 

 

Ճարտարապետության   ֆակուլտետի շրջանավարտների դիպլոմը 1994թ. պաշտոնապես ճանաչվել է համարժեք ֆրանսիականին: Վերաճանաչման գործընթացն առ այսօր շարունակվում է՝ հնգամյա պարբերականությամբ:

Ֆակուլտետը  մասնակցում է ճարտարապետական բարձրագույն դպրոցների ավարտական աշխատանքների միջազգային մրցույթ-ստուգատեսներին: Շրջանավարտների աշխատանքները մշտապես արժանանում են հեղինակավոր հանձնախբերի կողմից տրվող դիպլոմների, բացի այդ, առանձին աշխատանքներ   արժանացել են նաև  ճարտարապետների միջազգային միության դափնեկրի կոչման և այլ մասնագիտական հասարակական կազմակերպությունների պատվոգրերի:

Աղյուսակում ներկայացված են 2009-2015 թվականներին անցկացված միջազգային մրցույթ ստուգատեսներում  դիպլոմների արժանացած աշխատանքների ընդհանրացված տվյալները՝

 

Մրցույթի

անցկացման

տարեթիվը

Մրցույթի

անցկացման

վայրը

Մրց.ներկ.

ավարտ.աշխ.

քանակը

Ստացված դիպլոմներ ըստ կարգերի

Դափնեկրի

կոչումներ կամ պատվոգրեր

1-ին 2-րդ 3-րդ
2009 Սարատով 11 6 4 1 3
2010 Վորոնեժ 9 7 2 0 3
2011 Երևան 24 18 6 0 2
2012 Կրասնոյարսկ 18 6 8 4 3
2013 Սանկտ-Պետերբուրգ 21 8 13 0 1
2015 Ժելեզնովոդսկ 12 7 5 0 3
2016 Նովոսիբիրսկ 15 10 5 0 1
Ընդամենը   110 62 43 5 16

 

Ֆակուլտետը մասնակցում է նաև ուսանողների կուրսային աշխատանքների միջազգային մրցույթ-ստուգատեսներին, մասնավորոպես, 2016 թ. Տյումենում կազմակերպված մրցույթին ներկայացված 3 աշխատանք արժանացել է 1-ին կարգի դիպլոմի, 3-ը՝ 2-րդ կարգի:

 

Մեր ուսանողները հաղթող են ճանաչվել նաև ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության նախաձեռնությամբ իրականացվող՝ «Տարվա լավագույն ուսանող» մրցույթներում:

 

Կազմավորումից ի վեր, ֆակուլտետի դեկաններ են հանդիսացել՝

  • 1989-1993թ.թ. Աշոտ Կանայանը –քաղաքաշինության ամբիոնի պրոֆեսոր,
  • 1993-1999թ.թ. Նարեկ Սարգսյանը, Ճարտարապետական նախագծման և ճարտարապետական միջավայրի դիզայնի ամբիոնի պրոֆեսոր, 1999-2004թ.թ. և 2011-2013 թ.թ. Երևանի գլխավոր ճարտարապետ, 2014թ.-ից՝ ՀՀ քաղաքաշինության նախարար, ՀՀ վաստակավոր ճարտարապետ,
  • 2000-2003թ.թ. Սամվել Դանիելյանը, Ճարտարապետական նախագծման և ճարտարապետական միջավայրի դիզայնի ամբիոնի դոցենտ, 2004-2011 թ.թ. Երևանի գլխավոր ճարտարապետ,
  • 2003-2013 թ.թ. Տիգրան Բարսեղյանը  Ճարտարապետական նախագծման և ճարտարապետական միջավայրի դիզայնի ամբիոնի պրոֆեսոր,  2013 թ.-ից Երևանի գլխավոր ճարտարապետ, ՀՀ վաստակավոր ճարտարապետ,
  • 2013թ-ից առ այսօր Սարգիս Թովմասյանը, քաղաքաշինության ամբիոնի դոցենտ:

 

 

Թովմասյան Սարգիս Արիստակեսի Ճարտարապետության ֆակուլտետի դեկան
Արոյան Աննա Սասունիկի Դեկանի տեղակալ
Շատվորյան Արմեն Ռուբենի Դեկանի տեղակալ Ճարտ․ թեկնածու, դոցենտ
Հովիկյան Փերինե Արամի Դեկանի տեղակալ
Հովհաննիսյան Իրինա Սամվելի Քարտուղար

Путеводитель по архтектурным формам

Դիտել

100 чудес архитектуры

Բեռնել

фонтаны

Բեռնել

Arch Record 2003 

Դիտել

Жилая среда для инвалида - Калмет Х.Ю. - М. Стройиздат

Դիտել

Смит Р.К. Перспектива. Глубина и реалистичность изображения

Դիտել
Теория архитектурных форм. Каменные формы. Султанов Н.

Բեռնել

архитектура ссср 9/1978

Դիտել

Maquetas de Arquitectura - Tecnicas Y Construccion

Դիտել

Избранные архитектурные увражи. Серия "Рим"

Դիտել

конструкции промышленных и сельскохозяйственных зданий и сооружений

Բեռնել

н.г. стасюк и др. основы архитектурной композиции

Դիտել

нойферт строительное проектирование

Դիտել

Архитектурные фантазии. 101  Чернихов Я

Բեռնել

Энциклопедия архитектурных стилей. Вильфрид Кох 

Բեռնել

Տեխնիկայի փիլիսոփայական անդրադարձ

Դիտել

Երկաթբետոնե և քարե կոնստրուկցյաներ

Դիտել

Մետաղե կոնստրուկցյաներ Մաս 1

Դիտել

Մետաղե կոնստրուկցյաներ Մաս 2

Դիտել